• Krabbamein

Hvernig er hægt að minnka líkur á krabbameinum?

Taktu prófið

Allir geta fengið krabbamein. 

En er eitthvað hægt að gera til að draga úr líkunum?


Kannaðu þekkingu þína - sumt gæti komið á óvart!



1

Einstaklingar geta lítið gert til að draga úr líkum á krabbameinum.

Rétta svarið er: "Rangt"

Hver og einn getur gert ýmislegt til að draga úr líkum á krabbameinum. 

Áætlað er að hægt sé að koma í veg fyrir 4 af hverjum 10 krabbameinum með ákveðnum lífsháttum.


2Kaffidrykkja eykur líkur á krabbameinum. 

Rétta svarið er: "Rangt"

Kaffidrykkja tengist ekki auknum líkum á krabbameinum.


3Mikil neysla á unnum kjötvörum tengist auknum líkum á krabbameini í ristli.

Rétta svarið er: "Rétt"

Mikil neysla á unnum kjötvörum (t.d. pepperóní, skinku, pylsum, beikoni, saltkjöti, hangikjöti, kjötfarsi o.fl.) eykur líkur á krabbameini í ristli og endaþarmi. 

Því er ráðlegt að takmarka neyslu á þessum vörum.


4Regluleg hreyfing dregur úr líkum á krabbameinum.

Rétta svarið er: "Rétt"

Regluleg hreyfing dregur úr líkum á krabbameinum, m.a. í ristli, brjóstum og legbol. Hún spornar líka gegn þyngdaraukningu. 

Viðmiðið er að hreyfa sig rösklega að minnsta kosti hálftíma á dag.


5Það hefur lítið upp á sig að hætta að reykja eða nota tóbak ef maður er einu sinni byrjaður.

Rétta svarið er: "Rangt"

Á heimsvísu eru reykingar og tóbaksnotkun helsta orsök krabbameina. 

Alltaf er heilsufarslegur vinningur af því að hætta reykingum og tóbaknotkun, sama á hvaða aldri viðkomandi er eða hve lengi hann hefur reykt eða notað tóbak.


6Áfengisneysla hefur ekki áhrif á krabbameinslíkur.

Rétta svarið er: "Rangt"

Neysla áfengis eykur líkur á krabbameinum. 

Því minna magn og því sjaldnar, því betra. Allra best er að sleppa alveg að drekka áfengi. 


7Neysla á fjölbreyttum mat úr jurtaríkinu tengist auknum líkum á krabbameinum.

Rétta svarið er: "Rangt"

Ríkuleg neysla á grænmeti, ávöxtum, heilkornavörum, baunum og fleiri óunnum og náttúrulega næringarríkum fæðutegundum úr jurtaríkinu dregur úr hættu á krabbameini.

Margir Íslendingar mættu auka neysluna á þessum vörum verulega.


8Streituálag getur valdið krabbameini.

Rétta svarið er: "Rangt"

Ekki hefur verið sýnt fram á að stress eða streita ein og sér sé beinn orsakavaldur krabbameina.

Hinsvegar sýna rannsóknir að mikið eða langvarandi streituálag getur haft áhrif á lífshætti, t.d. er fólk þá líklegra til að hreyfa sig lítið, borða óhollt og drekka áfengi, sem allt eru þættir sem tengjast auknum líkum á krabbameinum.


9Sætuefni í matvælum auka líkur á krabbameinum.

Rétta svarið er: "Rangt"

Rannsóknir hafa ekki sýnt fram á að sætuefni auki hættu á krabbameinum. 

Þó má telja skynsamlegt að stilla neyslu á sætum matvörum í hóf, sama hvort sætan komi úr sykri eða sætuefnum.


10Mikil neysla á rauðu kjöti dregur úr líkum á krabbameinum.

Rétta svarið er: "Rangt"

Mikil neysla á rauðu kjöti (nauta-, kinda-, svína-, hrossakjöt) eykur líkur á krabbameini í ristli og endaþarmi.

Ráðlagt er að borða ekki meira en 350-500 grömm af rauðu kjöti á viku.


11Á Íslandi skín sólin aldrei svo skært að það þurfi að huga að sólarvörnum.

Rétta svarið er: "Rangt"

Bæði á Íslandi og erlendis ætti að huga vel að sólarvörnum frá barnsaldri, sólbruni eykur líkur á húðkrabbameinum.

Hérlendis þarf að huga að sólarvörnum frá miðjum apríl og út september. Sólargeislar eru sterkastir í kringum hádegi og geta borist gegnum ský og endurkastast frá vatni , sandi og snjó.


12Fiskneysla eykur líkur á ýmsum tegundum krabbameina.

Rétta svarið er: "Rangt"

Vísbendingar eru um að fiskneysla dragi úr líkum á nokkrum gerðum krabbameina. 

Þó ætti að takmarka neyslu á mikið söltuðum fiski og unnum fiskvörum.



Var efnið hjálplegt?