Aðferð til að rækta krabbameinsfrumur úr fólki

Bylgja Hilmarsdóttir þróar aðferð til að rækta briskrabbameinsfrumur við aðstæður sem líkjast því sem gerist í líkamanum.

Horfur fólks sem greinist með briskrabbamein eru því miður oft slæmar. Bylgja Hilmarsdóttir, náttúrufræðingur við meinafræðideild Landspítala, kom heim úr námi erlendis árið 2018 og hófst þegar handa við að undirbúa rannsóknina sem hefur hlotið styrk Vísindasjóðs Krabbameinsfélagsins.

„Við erum að þróa nýja aðferð til að rækta briskrabbameinsfrumur. Við ræktum þær í þrívíðu geli og líkjum eftir þeim aðstæðum sem eru í líkamanum.“

https://youtu.be/kBDXlTD6Dm0

Bylgja telur að það taki um ár að setja upp, þróa og prófa aðferðina. Ætlunin er að nota hana í grunnrannsóknir á briskrabbameini, til dæmis til að rannsaka hvað veldur því að briskrabbameinsfrumur mynda þol við meðferð. Ef aðferðin reynist nógu góð er ætlunin á seinni stigum að nota hana til að rækta frumur úr einstaklingum sem kljáist við briskrabbamein.

Það sem lofar svo góðu með þessa aðferð er að með henni getum við ræktað krabbameinsfrumur beint frá sjúklingum í lengri tíma á þann hátt að frumurnar viðhalda þeim eiginleikum sem uppruna æxlið í sjúklingnum hefur. Þá er hægt að prófa að nota ólík lyf á frumurnar og skoða hvort við getum spáð fyrir hvaða lyfjameðferð virkar fyrir þennan tiltekna sjúkling.

Bylgja hlaut 3,1 milljón kr. styrk úr Vísindasjóði Krabbameinsfélagsins árið 2020 fyrir verkefnið Þróun örvefjalíkana úr briskrabbameini og notkun þeirra sem módel fyrir notkun PARP hindra í meðferð.