Birna Þórisdóttir 18. des. 2018

Jóladagatal Krabbameinsfélagsins: Svefn og krabbamein

Gera má ráð fyrir að lítill svefnfriður hafi verið á heimilum landsmanna í nótt þegar Hurðaskellir kom til byggða. Um fjórðungur fullorðinna Íslendinga og 75% ungmenna sofa of lítið. En eru einhver tengsl milli svefnleysis og krabbameins? Í jóladagatali Krabbameinsfélagsins eru venjur íslensku jólasveinanna skoðaðar með nýstárlegum hætti.

Niðurstöður nýlegrar samantektargreinar, þar sem teknar voru saman niðurstöður 65 rannsókna,  benda ekki til þess að bein tengsl séu milli svefntíma og krabbameins [1]. Stuttur svefn hefur hins vegar verið tengdur óhollum fæðuvenjum og aukinni orkuinntöku meðal barna og fullorðinna [2-4] sem og þyngdaraukningu og offitu [5-7]. Offita er áhættuþáttur fyrir ýmsum tegundum krabbameina, þar á meðal í ristli og endaþarmi [8, 9] og brjóstum sem greinist eftir tíðahvörf [10]. Þannig getur ónógur svefn verið óbeinn áhættuþáttur fyrir krabbameini.

Um fjórðungur fullorðinna Íslendinga sefur innan við sjö klukkustundir á nóttu [11], sem er talinn stysti æskilegi svefntími samkvæmt rannsóknum [12]. Þrír af hverjum fjórum ungmennum í 10. bekk sofa innan við 8 klukkustundir á nóttu [13], sem er skilgreindur sem lágmarks svefn [12].

Þó að fólk hrökkvi upp við marr í hjörum og hurðaskelli frá stríðnum jólasveini einu sinni á ári ættu allir að kappkosta að sofa nóg aðrar nætur enda stuðlar nægur svefn og góðar svefnvenjur að betra andlegu og líkamlegu heilsufari fólks. Í jólatíðinni mætti fólk gera vel við sig með góðum nætursvefni. Eins gæti gjafabréf í pössun á sunnudagsmorgni verið ágætis gjöf fyrir þreytta smábarnaforeldra.

Eigið letileg jól.

 

Heimildir:

1.            Chen Y, Tan F, Wei L, Li X, Lyu Z, Feng X, et al. Sleep duration and the risk of cancer: a systematic review and meta-analysis including dose-response relationship. BMC Cancer. 2018;18(1):1149.

2.            Cordova FV, Barja S, Brockmann PE. Consequences of short sleep duration on the dietary intake in children: A systematic review and metanalysis. Sleep Med Rev. 2018;42:68-84.

3.            Chapman CD, Benedict C, Brooks SJ, Schioth HB. Lifestyle determinants of the drive to eat: a meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2012;96(3):492-7.

4.            Al Khatib HK, Harding SV, Darzi J, Pot GK. The effects of partial sleep deprivation on energy balance: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Nutr. 2017;71(5):614-24.

5.            Cappuccio FP, Taggart FM, Kandala NB, Currie A, Peile E, Stranges S, et al. Meta-analysis of short sleep duration and obesity in children and adults. Sleep. 2008;31(5):619-26.

6.            Miller MA, Kruisbrink M, Wallace J, Ji C, Cappuccio FP. Sleep duration and incidence of obesity in infants, children, and adolescents: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Sleep. 2018;41(4).

7.            Wu Y, Zhai L, Zhang D. Sleep duration and obesity among adults: a meta-analysis of prospective studies. Sleep Med. 2014;15(12):1456-62.

8.            Abar L, Vieira AR, Aune D, Sobiecki JG, Vingeliene S, Polemiti E, et al. Height and body fatness and colorectal cancer risk: an update of the WCRF-AICR systematic review of published prospective studies. Eur J Nutr. 2018;57(5):1701-20.

9.            Schlesinger S, Aleksandrova K, Abar L, Vieria AR, Vingeliene S, Polemiti E, et al. Adult weight gain and colorectal adenomas-a systematic review and meta-analysis. Ann Oncol. 2017;28(6):1217-29.

10.          Namazi N, Irandoost P, Heshmati J, Larijani B, Azadbakht L. The association between fat mass and the risk of breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr. 2018.

11.          Embætti landlæknis. 2018. Valdar niðurstöður úr Heilsa og líðan Íslendinga. Svefn. https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item35882/71_svef1_Svefn_UTGEFID.pdf.

12.          Hirshkowitz M, Whiton K, Albert SM, Alessi C, Bruni O, DonCarlos L, et al. National Sleep Foundation's updated sleep duration recommendations: final report. Sleep Health. 2015;1(4):233-43.

13.          Rognvaldsdottir V, Valdimarsdottir BM, Brychta RJ, Hrafnkelsdottir SM, Arngrimsson SA, Johannsson E, et al. [Physical activity and sleep in Icelandic adolescents]. Laeknabladid. 2018;104(2):79-85.


Fleiri nýjar fréttir

23. jan. 2019 : Núvitund fyrir ungmenni sem hafa misst ástvin

Krabbameinsfélagið býður nú upp á námskeið í núvitund fyrir aðstandendur á aldrinum 16-22 ára. 

Lesa meira
Radgjafarthjonusta 2019

22. jan. 2019 : 75% aukning á símtölum til ráðgjafa

Símtölum til Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins fjölgaði um 75% milli áranna 2017 og 2018 eða um 850 og þeim sem komu í viðtal til ráðgjafa fjölgaði um 27%, úr 1.121 í 1.425. Langflestir sem leita eftir ráðgjöf eru á aldrinum 30-69 ára, flestir á aldrinum 60-69 ára.

Lesa meira
Brjóstaskoðun á Leitarstöð

4. jan. 2019 : Krabbameinsfélagið býður ókeypis fyrstu skimun fyrir krabbameinum 2019

Á undanförnum árum hefur heldur dregið úr þátttöku kvenna hér á landi í skimun fyrir krabbameinum og er hún minni en á hinum Norðurlöndunum. Miklu skiptir að snúa þeirri þróun við.

Lesa meira

28. des. 2018 : Bréf til kvenna um skimanir hjá Leitarstöð Krabbameinsfélagins

Í desember ár hvert fá konur sem verða 23 ára á komandi ári kynningarbréf frá Leitarstöðinni þar sem kynnt er fyrir þeim að skipuleg skimun fyrir leghálskrabbameini hefjist við 23 ára aldur. Á Íslandi býðst konum á aldrinum 23 ára til 65 ára regluleg skimun fyrir leghálskrabbameini á þriggja ára fresti.

Á sama tíma eru einnig send kynningarbréf til allra kvenna sem verða 40 ára á komandi ári og þeim kynnt fyrirkomulag skipulegrar skimunar fyrir brjóstakrabbameini sem hefst við 40 ára aldur. Konum á Íslandi býðst regluleg skimun fyrir brjóstakrabbameini með brjóstamyndatöku á tveggja ára fresti til 69 ára aldurs.

English below.

Lesa meira

27. des. 2018 : Jóla­happ­drætti Krabba­meins­félags­ins: Átt þú vinning?

Dregið var 24. desember í jólahappdrætti Krabbameinsfélagsins. Listi yfir vinningsnúmer er nú aðgengilegur hér á vefnum og verður birtur í dagblöðum á morgun, laugardaginn 29. desember.

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?