Birna Þórisdóttir 19. des. 2018

Jóladagatal Krabbameinsfélagsins: Uppáhaldið hans Pottaskefils

Þar sem kjöt er ómissandi þáttur jólahalds hjá mörgum Íslendingum er upplagt, þessa viku fyrir jól, að borða vel af jurtafæði og fiski. Ríkuleg neysla af heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum dregur úr líkum á krabbameini. Í jóladagatali Krabbameinsfélagsins í dag eru veitt hagnýt ráð um mataræði og girnileg uppskrift að pottrétti sem við teljum að Pottaskefill og jafnvel Askasleikir væru ánægðir með.

Í ráðleggingum um mataræði til að fyrirbyggja krabbamein, til dæmis frá International Agency for Research on Cancer, World Cancer Research Fund og American Institute for Cancer Research, er mikil áhersla lögð á daglega neyslu á heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum. Neysla heilkornavara og annarrar trefjaríkrar fæðu veitir vernd fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi og stuðlar að heilbrigðri líkamsþyngd. Almennt séð veitir mataræði sem er ríkt af fæðu úr jurtaríkinu vernd gegn mörgum tegundum krabbameina.

Ýmislegt er hægt að gera til að auka neyslu á fæðu úr jurtaríkinu, en það getur krafist smá hugmyndaauðgi sem og einbeitingar í matarbúðinni. Ávextir og grænmeti geta verið góðir millibitar og jafnvel eftirréttir. Oft er hægt að bæta grænmeti, linsubaunum eða baunum út í rétti sem verið er að elda, jafnvel þó uppistaðan sé kjöt eða fiskur. Í stað fínunninna vara er æskilegt að velja heilkornabrauð, heilkornapasta (spagettí, skrúfur, lasagna plötur o.fl.), bygg og hýðishrísgrjón. Í búðinni er gott að horfa eftir Skráargatinu, en til að geta borið Skráargatið verða vörur að uppfylla sérstök lágmarksskilyrði fyrir trefjum og heilkorni og hámarksskilyrði fyrir sykri, salti og fitu. Einnig er gott að vita að í innihaldslýsingu á matvörum er innihaldsefnum raðað í magnröð, frá mesta í minnsta. Þannig má til dæmis sjá hvort meira sé af heilhveiti eða hveiti í brauði.

Fiskur er ríkur af næringarefnum sem eru af skornum skammti í öðrum fæðutegundum, seleni, joði, löngum ómega-3 fitusýrum og D-vítamíni. Í íslenskum ráðleggingum um mataræði er mælt með tveimur til þremur fiskmáltíðum í viku, þar af ætti ein að vera feitur fiskur. Hvort fiskneysla tengist krabbameini er óljóst en nýleg skýrsla unnin fyrir Krabbameinsfélagið bendir til þess að fiskneysla, og þá sérstaklega neysla á feitum fiski, veiti vernd gegn myndun brjóstakrabbameins.

Krabbameinsfélagið hvetur landsmenn til að borða ríkulega af jurtafæði og fiski þessa viku fyrir jól. Meðfylgjandi er uppskrift að góðum og hollum pottrétti sem við hvetjum ykkur til að prófa. Grunnurinn er uppskrift af Mexíkóskum baunapottrétti, fengin úr bókinni Af bestu lyst 1, sem Vaka-Helgafell gaf út árið 1993 í samvinnu við Krabbameinsfélagið, Hjartavernd og Manneldisráð. Af bestu lyst bækurnar eru orðnar fjórar og fást í vefverslun Krabbameinsfélagsins. Við erum viss um að Pottaskefill og Askasleikir myndu borða réttinn með bestu lyst og vonum að þið gerið það líka. Njótið vel.

Uppáhaldið hans Pottaskefils

2 laukar

2 paprikur

4 stórar gulrætur (eða hálf sæt kartafla)

1 lítill rauður chilipipar, steinhreinsaður

2 hvítlauksrif

2 msk olía

Pipar og smá salt

Krydd eftir smekk, t.d. paprikuduft, chiliduft, kumminduft

400 g tómatar (eða 1 krukka/dós niðursoðnir tómatar)

2-3 dl vatn

6 dl soðnar nýrnabaunir (eða 2 dósir)

Fersk steinselja eða basilíka

 Aðferð:

  1. Saxið lauk, papriku, gulrætur og chilipipar og steikið við miðlungs hita í potti með olíu. Bætið pressuðum hvítlauk út í.
  2. Kryddið með örlitlu salti, pipar og kryddum eftir smekk. Látið krauma í nokkrar mínútur.
  3. Skerið tómatana og bætið út í pottinn ásamt vatni.
  4. Látið sjóða við vægan hita í 10 mínútur, bætið baununum út í síðustu 5 mínúturnar.
  5. Smakkið til og bragðbætið með kryddum ef þarf.

6.  Stráið saxaðri steinselju eða basilíku yfir réttinn áður en hann er borinn fram.


Fleiri nýjar fréttir

15. mar. 2019 : 300 manns á málþingi um karla og krabbamein

Það var þéttsetinn bekkurinn á málþinginu „Karlar og krabbamein” sem fram fór í Menningarhúsinu Hofi á Akureyri í gær, fimmtudaginn 14. mars.

Lesa meira

12. mar. 2019 : Vonar að sokkarnir seljist upp

Anna Pálína Baldursdóttir, hönnuður Mottumars-sokkanna 2019, þekkir krabbamein úr eigin fjölskyldu og segist vona að sokkarnir rokseljist til góða fyrir starfsemi Krabbameinsfélagsins.

Lesa meira
16

11. mar. 2019 : Stenst hjónabandið mottumissinn?

Jón Steinar Gunnlaugsson, fyrrverandi hæstaréttardómari og lögmaður, hefur tekið áskorun vina og ættingja um að raka af sér 50 ára gamalt yfirvaraskegg ef meira en ein milljón safnast til styrktar Mottumars.

Lesa meira
Brjóstaskoðun á Leitarstöð

7. mar. 2019 : Útfærsla hugmynda um breytingar á skimun áhyggjuefni

Stjórn Krabbameinsfélags Íslands hefur sent frá sér bókun um fyrirhugaðar breytingar á framkvæmd skimana sem fram koma í minnisblaði landlæknis og í tillögum skimunarráðs. 

Lesa meira
Meiri menn - ljósmyndasýning

28. feb. 2019 : MEIRI MENN í Karlaklefa Mottumars

Mottumars 2019 hefst formlega á morgun, föstudaginn 1. mars. Opnað verður nýtt vefsvæði fyrir karla, karlaklefinn.is, ljósmyndasýningin Meiri menn opnar á sex stöðum á landinu og sala á Mottumarssokkum hefst á netinu og í verslunum um allt land. 

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?