Birna Þórisdóttir 19. des. 2018

Jóladagatal Krabbameinsfélagsins: Uppáhaldið hans Pottaskefils

Þar sem kjöt er ómissandi þáttur jólahalds hjá mörgum Íslendingum er upplagt, þessa viku fyrir jól, að borða vel af jurtafæði og fiski. Ríkuleg neysla af heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum dregur úr líkum á krabbameini. Í jóladagatali Krabbameinsfélagsins í dag eru veitt hagnýt ráð um mataræði og girnileg uppskrift að pottrétti sem við teljum að Pottaskefill og jafnvel Askasleikir væru ánægðir með.

Í ráðleggingum um mataræði til að fyrirbyggja krabbamein, til dæmis frá International Agency for Research on Cancer, World Cancer Research Fund og American Institute for Cancer Research, er mikil áhersla lögð á daglega neyslu á heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum. Neysla heilkornavara og annarrar trefjaríkrar fæðu veitir vernd fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi og stuðlar að heilbrigðri líkamsþyngd. Almennt séð veitir mataræði sem er ríkt af fæðu úr jurtaríkinu vernd gegn mörgum tegundum krabbameina.

Ýmislegt er hægt að gera til að auka neyslu á fæðu úr jurtaríkinu, en það getur krafist smá hugmyndaauðgi sem og einbeitingar í matarbúðinni. Ávextir og grænmeti geta verið góðir millibitar og jafnvel eftirréttir. Oft er hægt að bæta grænmeti, linsubaunum eða baunum út í rétti sem verið er að elda, jafnvel þó uppistaðan sé kjöt eða fiskur. Í stað fínunninna vara er æskilegt að velja heilkornabrauð, heilkornapasta (spagettí, skrúfur, lasagna plötur o.fl.), bygg og hýðishrísgrjón. Í búðinni er gott að horfa eftir Skráargatinu, en til að geta borið Skráargatið verða vörur að uppfylla sérstök lágmarksskilyrði fyrir trefjum og heilkorni og hámarksskilyrði fyrir sykri, salti og fitu. Einnig er gott að vita að í innihaldslýsingu á matvörum er innihaldsefnum raðað í magnröð, frá mesta í minnsta. Þannig má til dæmis sjá hvort meira sé af heilhveiti eða hveiti í brauði.

Fiskur er ríkur af næringarefnum sem eru af skornum skammti í öðrum fæðutegundum, seleni, joði, löngum ómega-3 fitusýrum og D-vítamíni. Í íslenskum ráðleggingum um mataræði er mælt með tveimur til þremur fiskmáltíðum í viku, þar af ætti ein að vera feitur fiskur. Hvort fiskneysla tengist krabbameini er óljóst en nýleg skýrsla unnin fyrir Krabbameinsfélagið bendir til þess að fiskneysla, og þá sérstaklega neysla á feitum fiski, veiti vernd gegn myndun brjóstakrabbameins.

Krabbameinsfélagið hvetur landsmenn til að borða ríkulega af jurtafæði og fiski þessa viku fyrir jól. Meðfylgjandi er uppskrift að góðum og hollum pottrétti sem við hvetjum ykkur til að prófa. Grunnurinn er uppskrift af Mexíkóskum baunapottrétti, fengin úr bókinni Af bestu lyst 1, sem Vaka-Helgafell gaf út árið 1993 í samvinnu við Krabbameinsfélagið, Hjartavernd og Manneldisráð. Af bestu lyst bækurnar eru orðnar fjórar og fást í vefverslun Krabbameinsfélagsins. Við erum viss um að Pottaskefill og Askasleikir myndu borða réttinn með bestu lyst og vonum að þið gerið það líka. Njótið vel.

Uppáhaldið hans Pottaskefils

2 laukar

2 paprikur

4 stórar gulrætur (eða hálf sæt kartafla)

1 lítill rauður chilipipar, steinhreinsaður

2 hvítlauksrif

2 msk olía

Pipar og smá salt

Krydd eftir smekk, t.d. paprikuduft, chiliduft, kumminduft

400 g tómatar (eða 1 krukka/dós niðursoðnir tómatar)

2-3 dl vatn

6 dl soðnar nýrnabaunir (eða 2 dósir)

Fersk steinselja eða basilíka

 Aðferð:

  1. Saxið lauk, papriku, gulrætur og chilipipar og steikið við miðlungs hita í potti með olíu. Bætið pressuðum hvítlauk út í.
  2. Kryddið með örlitlu salti, pipar og kryddum eftir smekk. Látið krauma í nokkrar mínútur.
  3. Skerið tómatana og bætið út í pottinn ásamt vatni.
  4. Látið sjóða við vægan hita í 10 mínútur, bætið baununum út í síðustu 5 mínúturnar.
  5. Smakkið til og bragðbætið með kryddum ef þarf.

6.  Stráið saxaðri steinselju eða basilíku yfir réttinn áður en hann er borinn fram.


Tengdar greinar:

Jóladagatal - mjólk og krabbamein

Jóladagatal - svefn og krabbamein

Jóladagatal - kjöt og krabbamein

Jóladagatal - hreyfum okkur um jólin


Fleiri nýjar fréttir

Arnar Pétursson og Berglind Alda Ástþórsdóttir

22. ágú. 2019 : Hvatningarbönd fyrir hlaupara í Reykjavíkurmaraþoni

Krabbameinsfélagið býður öllum hlaupurum sem taka þátt í Reykjavíkurmaraþoninu ennisband eða fyrirliðaband með slagorðunum „Ég hleyp af því ég get það.“

Lesa meira

15. ágú. 2019 : Aukaskoðun í Vestmannaeyjum 22. og 23. ágúst

Afar dræm þátttaka var í skimun fyrir brjóstakrabbameini í Vestmannaeyjum í vor og kom í ljós að mistök höfðu átt sér stað í póstsendingu boðsbréfa sem ekki bárust öllum konum sem komið var að í skimun.

Lesa meira

15. ágú. 2019 : Opnunartími Krabbameinsfélagsins í vetur

Starfsfólk Krabbameinsfélags Íslands er að mestu komið til starfa eftir sumarleyfi og hefðbundin starfsemi er hafin. 

Lesa meira

12. ágú. 2019 : Opið fyrir umsóknir í vísindasjóð norrænu krabbameinssamtakanna

Vakin er athygli á því að opið er fyrir umsóknir í vísindasjóð NCU (Norrænu krabbameinssamtakanna). Umsóknarfrestur er til og með 2. september næstkomandi.

Lesa meira
Brjóstaskoðun á Leitarstöð

9. ágú. 2019 : Mikil eftirspurn eftir tímum í skimun

Aldrei hafa jafnmargar tímapantanir í skimun beðið starfsfólks Leitarstöðvarinnar að loknum sumarleyfum og nú. Um 800 tölvupóstar biðu afgreiðslu og er nú unnið að því að bæta við tímum til að anna eftirspurn. 

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?