Birna Þórisdóttir 19. des. 2018

Jóladagatal Krabbameinsfélagsins: Uppáhaldið hans Pottaskefils

Þar sem kjöt er ómissandi þáttur jólahalds hjá mörgum Íslendingum er upplagt, þessa viku fyrir jól, að borða vel af jurtafæði og fiski. Ríkuleg neysla af heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum dregur úr líkum á krabbameini. Í jóladagatali Krabbameinsfélagsins í dag eru veitt hagnýt ráð um mataræði og girnileg uppskrift að pottrétti sem við teljum að Pottaskefill og jafnvel Askasleikir væru ánægðir með.

Í ráðleggingum um mataræði til að fyrirbyggja krabbamein, til dæmis frá International Agency for Research on Cancer, World Cancer Research Fund og American Institute for Cancer Research, er mikil áhersla lögð á daglega neyslu á heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum. Neysla heilkornavara og annarrar trefjaríkrar fæðu veitir vernd fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi og stuðlar að heilbrigðri líkamsþyngd. Almennt séð veitir mataræði sem er ríkt af fæðu úr jurtaríkinu vernd gegn mörgum tegundum krabbameina.

Ýmislegt er hægt að gera til að auka neyslu á fæðu úr jurtaríkinu, en það getur krafist smá hugmyndaauðgi sem og einbeitingar í matarbúðinni. Ávextir og grænmeti geta verið góðir millibitar og jafnvel eftirréttir. Oft er hægt að bæta grænmeti, linsubaunum eða baunum út í rétti sem verið er að elda, jafnvel þó uppistaðan sé kjöt eða fiskur. Í stað fínunninna vara er æskilegt að velja heilkornabrauð, heilkornapasta (spagettí, skrúfur, lasagna plötur o.fl.), bygg og hýðishrísgrjón. Í búðinni er gott að horfa eftir Skráargatinu, en til að geta borið Skráargatið verða vörur að uppfylla sérstök lágmarksskilyrði fyrir trefjum og heilkorni og hámarksskilyrði fyrir sykri, salti og fitu. Einnig er gott að vita að í innihaldslýsingu á matvörum er innihaldsefnum raðað í magnröð, frá mesta í minnsta. Þannig má til dæmis sjá hvort meira sé af heilhveiti eða hveiti í brauði.

Fiskur er ríkur af næringarefnum sem eru af skornum skammti í öðrum fæðutegundum, seleni, joði, löngum ómega-3 fitusýrum og D-vítamíni. Í íslenskum ráðleggingum um mataræði er mælt með tveimur til þremur fiskmáltíðum í viku, þar af ætti ein að vera feitur fiskur. Hvort fiskneysla tengist krabbameini er óljóst en nýleg skýrsla unnin fyrir Krabbameinsfélagið bendir til þess að fiskneysla, og þá sérstaklega neysla á feitum fiski, veiti vernd gegn myndun brjóstakrabbameins.

Krabbameinsfélagið hvetur landsmenn til að borða ríkulega af jurtafæði og fiski þessa viku fyrir jól. Meðfylgjandi er uppskrift að góðum og hollum pottrétti sem við hvetjum ykkur til að prófa. Grunnurinn er uppskrift af Mexíkóskum baunapottrétti, fengin úr bókinni Af bestu lyst 1, sem Vaka-Helgafell gaf út árið 1993 í samvinnu við Krabbameinsfélagið, Hjartavernd og Manneldisráð. Af bestu lyst bækurnar eru orðnar fjórar og fást í vefverslun Krabbameinsfélagsins. Við erum viss um að Pottaskefill og Askasleikir myndu borða réttinn með bestu lyst og vonum að þið gerið það líka. Njótið vel.

Uppáhaldið hans Pottaskefils

2 laukar

2 paprikur

4 stórar gulrætur (eða hálf sæt kartafla)

1 lítill rauður chilipipar, steinhreinsaður

2 hvítlauksrif

2 msk olía

Pipar og smá salt

Krydd eftir smekk, t.d. paprikuduft, chiliduft, kumminduft

400 g tómatar (eða 1 krukka/dós niðursoðnir tómatar)

2-3 dl vatn

6 dl soðnar nýrnabaunir (eða 2 dósir)

Fersk steinselja eða basilíka

 Aðferð:

  1. Saxið lauk, papriku, gulrætur og chilipipar og steikið við miðlungs hita í potti með olíu. Bætið pressuðum hvítlauk út í.
  2. Kryddið með örlitlu salti, pipar og kryddum eftir smekk. Látið krauma í nokkrar mínútur.
  3. Skerið tómatana og bætið út í pottinn ásamt vatni.
  4. Látið sjóða við vægan hita í 10 mínútur, bætið baununum út í síðustu 5 mínúturnar.
  5. Smakkið til og bragðbætið með kryddum ef þarf.

6.  Stráið saxaðri steinselju eða basilíku yfir réttinn áður en hann er borinn fram.


Fleiri nýjar fréttir

23. jan. 2019 : Núvitund fyrir ungmenni sem hafa misst ástvin

Krabbameinsfélagið býður nú upp á námskeið í núvitund fyrir aðstandendur á aldrinum 16-22 ára. 

Lesa meira
Radgjafarthjonusta 2019

22. jan. 2019 : 75% aukning á símtölum til ráðgjafa

Símtölum til Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins fjölgaði um 75% milli áranna 2017 og 2018 eða um 850 og þeim sem komu í viðtal til ráðgjafa fjölgaði um 27%, úr 1.121 í 1.425. Langflestir sem leita eftir ráðgjöf eru á aldrinum 30-69 ára, flestir á aldrinum 60-69 ára.

Lesa meira
Brjóstaskoðun á Leitarstöð

4. jan. 2019 : Krabbameinsfélagið býður ókeypis fyrstu skimun fyrir krabbameinum 2019

Á undanförnum árum hefur heldur dregið úr þátttöku kvenna hér á landi í skimun fyrir krabbameinum og er hún minni en á hinum Norðurlöndunum. Miklu skiptir að snúa þeirri þróun við.

Lesa meira

28. des. 2018 : Bréf til kvenna um skimanir hjá Leitarstöð Krabbameinsfélagins

Í desember ár hvert fá konur sem verða 23 ára á komandi ári kynningarbréf frá Leitarstöðinni þar sem kynnt er fyrir þeim að skipuleg skimun fyrir leghálskrabbameini hefjist við 23 ára aldur. Á Íslandi býðst konum á aldrinum 23 ára til 65 ára regluleg skimun fyrir leghálskrabbameini á þriggja ára fresti.

Á sama tíma eru einnig send kynningarbréf til allra kvenna sem verða 40 ára á komandi ári og þeim kynnt fyrirkomulag skipulegrar skimunar fyrir brjóstakrabbameini sem hefst við 40 ára aldur. Konum á Íslandi býðst regluleg skimun fyrir brjóstakrabbameini með brjóstamyndatöku á tveggja ára fresti til 69 ára aldurs.

English below.

Lesa meira

27. des. 2018 : Jóla­happ­drætti Krabba­meins­félags­ins: Átt þú vinning?

Dregið var 24. desember í jólahappdrætti Krabbameinsfélagsins. Listi yfir vinningsnúmer er nú aðgengilegur hér á vefnum og verður birtur í dagblöðum á morgun, laugardaginn 29. desember.

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?