Birna Þórisdóttir 16. des. 2019

Jóladagatal: Gómsætar fiskuppskriftir í aðdraganda jóla

Þar sem kjöt er ómissandi þáttur jólahalds hjá mörgum Íslendingum er upplagt síðustu vikurnar fyrir jól að borða vel af fiski og jurtafæði. Ríkuleg neysla af heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum dregur úr líkum á krabbameini. Lax í mangó eða pönnusteikt rauðspretta? Fáðu uppskriftirnar!

Fiskur er ríkur af næringarefnum sem eru af skornum skammti í öðrum fæðutegundum, seleni, joði, löngum ómega-3 fitusýrum og D-vítamíni. Í íslenskum ráðleggingum um mataræði er mælt með tveimur til þremur fiskmáltíðum í viku, þar af ætti ein að vera feitur fiskur. Hvort fiskneysla tengist krabbameini er óljóst en nýleg skýrsla unnin fyrir Krabbameinsfélagið bendir til þess að fiskneysla, og þá sérstaklega neysla á feitum fiski, veiti vernd gegn myndun brjóstakrabbameins.

Appelsínugrafin bleikja? Dill- og kúmengrafin bleikja? Pönnusteikt rauðspretta með döðlum, eplabitum og grænmeti? Lax í mangó? Þorskur eða fáranlega einföld fiskisúpa? Fáðu uppskriftirnar, gerðar af Braga Guðmundssyni matreiðslumanni fyrir Karlaklefa Krabbameinsfélagsins hér.

Í ráðleggingum um mataræði til að fyrirbyggja krabbamein, til dæmis frá International Agency for Research on Cancer, World Cancer Research Fund og American Institute for Cancer Research, er mikil áhersla lögð á daglega neyslu á heilkornavörum, grænmeti, ávöxtum, baunum og linsubaunum. Neysla heilkornavara og annarrar trefjaríkrar fæðu veitir vernd fyrir krabbameini í ristli og endaþarmi og stuðlar að heilbrigðri líkamsþyngd. Almennt séð veitir mataræði sem er ríkt af fæðu úr jurtaríkinu vernd gegn mörgum tegundum krabbameina.

Ýmislegt er hægt að gera til að auka neyslu á fæðu úr jurtaríkinu, en það getur krafist smá hugmyndaauðgi sem og einbeitingar í matarbúðinni. Ávextir og grænmeti geta verið góðir millibitar og jafnvel eftirréttir. Oft er hægt að bæta grænmeti, linsubaunum eða baunum út í rétti sem verið er að elda, jafnvel þó uppistaðan sé kjöt eða fiskur. Í stað fínunninna vara er æskilegt að velja heilkornabrauð, heilkornapasta (spagettí, skrúfur, lasagna plötur o.fl.), bygg og hýðishrísgrjón. Í búðinni er gott að horfa eftir Skráargatinu, en til að geta borið Skráargatið verða vörur að uppfylla sérstök lágmarksskilyrði fyrir trefjum og heilkorni og hámarksskilyrði fyrir sykri, salti og fitu. Einnig er gott að vita að í innihaldslýsingu á matvörum er innihaldsefnum raðað í magnröð, frá mesta í minnsta. Þannig má til dæmis sjá hvort meira sé af heilhveiti eða hveiti í brauði.

Krabbameinsfélagið hvetur landsmenn til að borða ríkulega af fiski og jurtafæði þessa viku fyrir jól. Kíktu á uppskriftirnar en passaðu bara að ganga frá afgöngunum áður en Pottasleikir og Askasleikir komast í þá. 

 

Tengdar greinar:

Jóladagatal - mjólk og krabbamein

Jóladagatal - svefn og krabbamein

Jóladagatal - kjöt og krabbamein

Jóladagatal - hreyfum okkur um jólin


Fleiri nýjar fréttir

20. des. 2019 : Jóladagatal: Kjöt og krabbamein

Sagt er að þegar íslensku jólasveinarnir komi til byggða leiti þeir einna helst í eldhús og búr. Ketkrókur og Bjúgnakrækir næla sér í kjötbita á meðan Stúfur hirðir agnirnar sem hafa brunnið við pönnuna. En eru tengsl milli kjötneyslu og krabbameins?

Lesa meira

13. des. 2019 : Jóladagatal: Hreyfum okkur í desember

Hreyfing minnkar líkur á krabbameini og flestir hafa gott af því að hreyfa sig meira og sitja minna. Þó jólasveinarnir séu miklir matarunnendur þá hreyfa þeir sig líka mikið, milli fjalla, sveita og bæja. Hér eru hugmyndir að hreyfingu sem hægt er að gera heima og í heimabyggð, sóttar í smiðju jólasveinanna.

Lesa meira
Hlaðvarp

12. des. 2019 : Nýtt: Hlaðvarp Krabbameinsfélagsins

Hlaðvarp Krabbameinsfélagsins hefur göngu sína í dag. Þættirnir verða sendir út vikulega og munu fjalla um ýmislegt sem tengist betri heilsu og líðan.

Lesa meira

12. des. 2019 : Jóladagatal: Mjólk og krabbamein

Eins og alþjóð veit eru íslensku jólasveinarnir aldir upp á tröllamjólk og bræðurnir Stekkjastaur, Giljagaur og Skyrgámur sérlega sólgnir í mjólk og mjólkurmat. En hver eru tengsl mjólkurneyslu við krabbamein?

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?