Birna Þórisdóttir 21. des. 2018

Jóladagatal Krabbameinsfélagsins: Kjöt og krabbamein

Sagt er að þegar íslensku jólasveinarnir komi til byggða leiti þeir einna helst í eldhús og búr. Ketkrókur og Bjúgnakrækir eru lunknir í að næla sér í kjötbita á meðan Stúfur hirðir agnirnar sem hafa brunnið við pönnuna. En eru tengsl milli kjötneyslu og krabbameins? Í jóladagatali Krabbameinsfélagsins eru venjur íslensku jólasveinanna skoðaðar með nýstárlegum hætti.

Niðurstöður viðamikilla rannsókna, meðal annars á vegum International Agency for Research on Cancer, World Cancer Research Fund og American Institute for Cancer Research, eru þær að mikil neysla á unnum kjötvörum auki áhættu á krabbameini í ristli og endaþarmi (convincing evidence) og líklegt sé að mikil neysla á rauðu kjöti, t.d. nautakjöti, svínakjöti, lambakjöti, auki áhættu á sama krabbameini (probable evidence). Einnig skiptir máli hvernig kjöt er eldað. Ef kjöt brennur við háan hita þá myndast óæskileg efnasambönd, sem ekki er hægt að útiloka að geti aukið áhættu á krabbameini.

Með unnum kjötvörum er átt við kjöt sem er reykt, þurrkað, saltað eða rotvarið með rotvarnarefnum. Dæmi um unnar kjötvörur eru skinka, spægipylsa, beikon, bjúgu og pylsur. Þó það sé aukin áhætta á krabbameini í ristli og endaþarmi meðal fólks sem borðar mikið magn unninna kjötvara er það ekki svo að stórhættulegt sé að neyta þeirra af og til, en betra er að það sé sjaldan og magninu stillt í hóf. Því er ráðlagt að takmarka neyslu á unnum kjötvörum eins og hægt er til að minnka líkur á krabbameini.

Íslenskar ráðleggingar um mataræði sem og ráðleggingar krabbameinsrannsóknastofnanna eru á þá leið að hófleg kjötneysla geti verið hluti af hollu mataræði. Með hóflegri neyslu er átt við að neysla á rauðu kjöti sé ekki meiri en að hámarki 350-500 grömm á viku. Við gerð þessara ráðlegginga er tekið mið annars vegar af því að kjöt er góð uppspretta próteins, járns, B12-vítamíns og annarra mikilvægra næringarefna, og hins vegar af líklegum tengslum við aukna áhættu á ristil- og endaþarmskrabbameini. Neysla á rauðu kjöti er þó ekki nauðsynlegur hluti af hollu mataræði. Fuglakjöt og fiskur teljast ekki sem rautt kjöt og fólk sem kýs alveg að sleppa kjöti getur uppfyllt þörf sína fyrir öll næringarefni með því að vanda fæðuvalið og borða fjölbreytt.

Á nýju ári hvetjum við landsmenn til þess að neyta kjöts í hófi og takmarka sérstaklega neyslu á unnum kjötvörum. Í leiðinni ætti að skapast nægt rými fyrir heilkornavörur, grænmeti, ávexti, baunir, linsubaunir og aðra fæðu úr jurtaríkinu, sem veitir vernd gegn krabbameini. Við væntum þess þó að Stúfur, Bjúgnakrækir og Ketkrókur mæti til byggða venju samkvæmt fyrir næstu jól og kræki í kjötbita, enda bara einu sinni á ári sem þeir komast í slíkt.   

 

Aðrar heimildir:

Norat et al. European Code against Cancer 4th Edition: Diet and cancer. Cancer Epidemiol. 2015 Dec;39 Suppl 1:S56-66.

Vieira et al. Foods and beverages and colorectal cancer risk: a systematic review and meta-analysis of cohort studies, an update of the evidence of the WCRF-AICR Continuous Update Project. Ann Oncol. 2017 Aug 1;28(8):1788-1802.


Fleiri nýjar fréttir

23. jan. 2019 : Núvitund fyrir ungmenni sem hafa misst ástvin

Krabbameinsfélagið býður nú upp á námskeið í núvitund fyrir aðstandendur á aldrinum 16-22 ára. 

Lesa meira
Radgjafarthjonusta 2019

22. jan. 2019 : 75% aukning á símtölum til ráðgjafa

Símtölum til Ráðgjafarþjónustu Krabbameinsfélagsins fjölgaði um 75% milli áranna 2017 og 2018 eða um 850 og þeim sem komu í viðtal til ráðgjafa fjölgaði um 27%, úr 1.121 í 1.425. Langflestir sem leita eftir ráðgjöf eru á aldrinum 30-69 ára, flestir á aldrinum 60-69 ára.

Lesa meira
Brjóstaskoðun á Leitarstöð

4. jan. 2019 : Krabbameinsfélagið býður ókeypis fyrstu skimun fyrir krabbameinum 2019

Á undanförnum árum hefur heldur dregið úr þátttöku kvenna hér á landi í skimun fyrir krabbameinum og er hún minni en á hinum Norðurlöndunum. Miklu skiptir að snúa þeirri þróun við.

Lesa meira

28. des. 2018 : Bréf til kvenna um skimanir hjá Leitarstöð Krabbameinsfélagins

Í desember ár hvert fá konur sem verða 23 ára á komandi ári kynningarbréf frá Leitarstöðinni þar sem kynnt er fyrir þeim að skipuleg skimun fyrir leghálskrabbameini hefjist við 23 ára aldur. Á Íslandi býðst konum á aldrinum 23 ára til 65 ára regluleg skimun fyrir leghálskrabbameini á þriggja ára fresti.

Á sama tíma eru einnig send kynningarbréf til allra kvenna sem verða 40 ára á komandi ári og þeim kynnt fyrirkomulag skipulegrar skimunar fyrir brjóstakrabbameini sem hefst við 40 ára aldur. Konum á Íslandi býðst regluleg skimun fyrir brjóstakrabbameini með brjóstamyndatöku á tveggja ára fresti til 69 ára aldurs.

English below.

Lesa meira

27. des. 2018 : Jóla­happ­drætti Krabba­meins­félags­ins: Átt þú vinning?

Dregið var 24. desember í jólahappdrætti Krabbameinsfélagsins. Listi yfir vinningsnúmer er nú aðgengilegur hér á vefnum og verður birtur í dagblöðum á morgun, laugardaginn 29. desember.

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?