Birna Þórisdóttir 28. maí 2019

Hagnýt ráð í sólinni

Útfjólublá geislun sólar getur valdið margvíslegum skaða og eykur hættu á húðkrabbameini. Á Íslandi er sólin sterkust í júní og júlí en huga þarf að sólarvörnum frá miðjum apríl og fram í seinnipart september. Þessa dagana er sólin sterk og mikilvægt að verja sig.

Hvenær er sólin sterkust?

Um hásumar
Á Íslandi er sólin sterkust í júní og júlí en huga þarf að sólarvörnum frá miðjum apríl og fram í seinnipart september.

Um miðjan daginn
Á Íslandi er sólin sterkust um klukkan 13:00-13:30 og stór hluti varasamrar geislunar dagsins á sér stað milli klukkan 11 og 16.

Ekki láta blekkjast af skýjuðum himni
Allt að 80% af útfjólublárri geislun sólar berst í gegnum ský.

Geislun til fjalla
Útfjólublá geislun eykst með aukinni hæð yfir sjávarmáli.

Mundu eftir endurkastinu frá vatni, sandi og snjó
Sem dæmi má nefna að snjór endurkastar allt að 85% af útfjólublárri geislun. Endurkastið getur skaðað húðina jafnmikið og bein geislun.

Kíktu á UV-stuðulinn
UV-stuðullinn er mælikvarði á magn útfjólublárrar geislunar. Veðurstofa Íslands birtir spágildi fyrir UV-stuðul í Reykjavík á hverjum degi. Þar sést m.a. sveifla UV-stuðuls frá morgni til kvölds. Einnig birta Geislavarnir ríkisins UV-stuðul í Reykjavík og á Egilsstöðum í kringum hádegi á hverjum degi. Verja þarf húðina sé UV-stuðullinn 3 eða hærri og fyrir ljósa og viðkvæma húð frá UV 2.

Hvernig ver ég mig?

Skuggi
Sækjum í skugga þegar sólin er sterkust. Athugum að oft kemst talsverð sól gegnum skugga, t.d. af trjám, og ekki er nóg að hluti líkamans sé í skugga.

Höfuðfat
Barðastórir hattar og önnur höfuðföt verja andlit, eyru og hnakka, en þessir staðir sólbrenna oft. Derhúfur og buff gera sitt gagn en verja ekki jafn marga staði og góður sólhattur.

Föt
Í sterkri sól er skynsamlegt að klæðast fötum sem hylja handleggi og fótleggi og ekki má gleyma öxlum og bringu.

Sólgleraugu
Góð sólgleraugu draga stórlega úr áreiti sólar á augun.

Sólarvörn
Engin sólarvörn veitir fullkomna vernd og líta ætti á hana sem viðbót við aðrar varnir, svo sem að sitja í skugga, nota sólhatt, sólgleraugu og hyljandi fatnað, en ekki í stað þeirra. Nota skyldi sólarvörn sem verndar gegn bæði UVA og UVB geislum sólar með stuðulinn SPF 30 eða hærri. Sólarvörn á að bera á líkamann hálftíma áður en farið er í sól og endurtaka á 2-3 klukkustunda fresti, oftar ef maður þurrkar sér með handklæði eða er lengi í vatni. Svæði sem gleymast oft eru eyru, hnakki, bringa, axlir, hársvörður og handarbök. Gott er að nota varasalva með sólarvörn.

Verum klár á þessu

Sólbruni er augljóst merki um skaða af völdum sólar en það er möguleiki á skaða áður en húð hefur brunnið.

Börn og unglingar
Öll ráðin að ofan gilda einnig fyrir börn og unglinga, sem eru viðkvæmari gegn skaða af völdum sólar en fullorðnir. Því þarf að gæta þess sérstaklega að sólarvörnum fyrir börn og unglinga, þ.e. passa að þau séu í skugga, í fötum sem skýla fyrir sólinni og noti sólarvörn. Börn undir eins árs ættu aldrei að vera í beinu sólarljósi.

Skoðaðu húðina og fylgstu með breytingum
Ef þú tekur eftir fæðingarblettum sem breyta um stærð, lögun eða lit, eru ósamhverfir, með hrúður eða sár, þig klæjar í eða nýr blettur myndast með þessum einkennum ættir þú að hafa samband við lækni. Sjá nánar á www.krabb.is/einkenni.

Forðumst ljósabekki
Ljósabekkir auka hættu á húðkrabbameinum, meðal annars sortuæxla sem eru alvarlegasta tegund húðkrabbameina. Notkun ljósabekkja er bönnuð fyrir börn og ungmenni undir 18 ára  og allir gera vel með því að forðast ljósabekkjanotkun.


Fleiri nýjar fréttir

20. jún. 2019 : Reykjavíkurmaraþon: „Ég hleyp af því ég get það”

Ætlar þú ekki örugglega að hlaupa til góðs í Reykjavíkurmaraþoninu 2019? Hlaupið hefur fest sig í sessi sem einn stærsti fjölskylduviðburður í Reykjavík, þar sem allir geta fundið vegalengd við sitt hæfi.

Lesa meira

19. jún. 2019 : Aukið aðgengi jafngildir aukinni áfengisneyslu

Afleiðingar aukins aðgengis að áfengi hafa verið margrannsakaðar og hafa meðal annars bein áhrif til fjölgunar dauðsfalla af völdum krabbameina. 

Lesa meira

18. jún. 2019 : Aukaverkanir hjá einstaklingum sem fengu krabbamein á barnsaldri

Meðferð einstaklinga sem fá krabbamein á barnsaldri hefur tekið stórstígum framförum síðustu áratugi og eru horfurnar almennt mjög góðar. 

Lesa meira

17. jún. 2019 : Krabbameinsfélagið þakkar frábærar undirtektir í árlegu sumarhappdrætti félagsins

Vinningaskrá er aðgengileg hér á vef Krabbameinsfélagsins.

Lesa meira

14. jún. 2019 : Sumaropnun Ráðgjafar­þjónustunnar og spennandi námskeið í haust

Þjónusta Ráðgjafarþjónustunnar verður að mestu með hefðbundnu sniði í sumar. Hlé verður gert á námskeiðahaldi yfir hásumarið en það hefst svo á ný af miklum krafti í lok ágúst og eru upplýsingar um þau að finna hér að neðan.

Lesa meira

Var efnið hjálplegt?