Birna Þórisdóttir 11. des. 2019

Jóladagatal: Svefn og krabbamein

Gera má ráð fyrir að lítill svefnfriður hafi verið á heimilum landsmanna í nótt í óveðrinu, kannski hafa einhverjir haldið að Hurðaskellir hafi komið snemma til byggða. Um fjórðungur fullorðinna Íslendinga og 75% ungmenna sofa almennt of lítið. En eru einhver tengsl milli svefnleysis og krabbameins?

Niðurstöður nýlegrar samantektargreinar, þar sem teknar voru saman niðurstöður 65 rannsókna,  benda ekki til þess að bein tengsl séu milli svefntíma og krabbameins [1]. Stuttur svefn hefur hins vegar verið tengdur óhollum fæðuvenjum og aukinni orkuinntöku meðal barna og fullorðinna [2-4] sem og þyngdaraukningu og offitu [5-7]. Offita er áhættuþáttur fyrir ýmsum tegundum krabbameina, þar á meðal í ristli og endaþarmi [8, 9] og brjóstum sem greinist eftir tíðahvörf [10]. Þannig getur ónógur svefn verið óbeinn áhættuþáttur fyrir krabbameini.

Um fjórðungur fullorðinna Íslendinga sefur innan við sjö klukkustundir á nóttu [11], sem er talinn stysti æskilegi svefntími samkvæmt rannsóknum [12]. Þrír af hverjum fjórum ungmennum í 10. bekk sofa innan við 8 klukkustundir á nóttu [13], sem er skilgreindur sem lágmarks svefn [12].

Þó að fólk hrökkvi upp við óveður eða hurðaskell frá stríðnum jólasveini einu sinni á ári ættu allir að kappkosta að sofa nóg aðrar nætur enda stuðlar nægur svefn og góðar svefnvenjur að betra andlegu og líkamlegu heilsufari fólks. Í jólatíðinni mætti fólk gera vel við sig með góðum nætursvefni. Eins gæti gjafabréf í pössun á sunnudagsmorgni verið ágætis gjöf fyrir þreytta smábarnaforeldra.

Eigið letileg jól.

Tengdar greinar:

Jóladagatal - mjólk og krabbamein

Jóladagatal - uppáhaldið hans Pottaskefils

Jóladagatal - kjöt og krabbamein

Jóladagatal - hreyfum okkur um jólin 

Heimildir:

1.            Chen Y, Tan F, Wei L, Li X, Lyu Z, Feng X, et al. Sleep duration and the risk of cancer: a systematic review and meta-analysis including dose-response relationship. BMC Cancer. 2018;18(1):1149.

2.            Cordova FV, Barja S, Brockmann PE. Consequences of short sleep duration on the dietary intake in children: A systematic review and metanalysis. Sleep Med Rev. 2018;42:68-84.

3.            Chapman CD, Benedict C, Brooks SJ, Schioth HB. Lifestyle determinants of the drive to eat: a meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2012;96(3):492-7.

4.            Al Khatib HK, Harding SV, Darzi J, Pot GK. The effects of partial sleep deprivation on energy balance: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Nutr. 2017;71(5):614-24.

5.            Cappuccio FP, Taggart FM, Kandala NB, Currie A, Peile E, Stranges S, et al. Meta-analysis of short sleep duration and obesity in children and adults. Sleep. 2008;31(5):619-26.

6.            Miller MA, Kruisbrink M, Wallace J, Ji C, Cappuccio FP. Sleep duration and incidence of obesity in infants, children, and adolescents: a systematic review and meta-analysis of prospective studies. Sleep. 2018;41(4).

7.            Wu Y, Zhai L, Zhang D. Sleep duration and obesity among adults: a meta-analysis of prospective studies. Sleep Med. 2014;15(12):1456-62.

8.            Abar L, Vieira AR, Aune D, Sobiecki JG, Vingeliene S, Polemiti E, et al. Height and body fatness and colorectal cancer risk: an update of the WCRF-AICR systematic review of published prospective studies. Eur J Nutr. 2018;57(5):1701-20.

9.            Schlesinger S, Aleksandrova K, Abar L, Vieria AR, Vingeliene S, Polemiti E, et al. Adult weight gain and colorectal adenomas-a systematic review and meta-analysis. Ann Oncol. 2017;28(6):1217-29.

10.          Namazi N, Irandoost P, Heshmati J, Larijani B, Azadbakht L. The association between fat mass and the risk of breast cancer: A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr. 2018.

11.          Embætti landlæknis. 2018. Valdar niðurstöður úr Heilsa og líðan Íslendinga. Svefn. https://www.landlaeknir.is/servlet/file/store93/item35882/71_svef1_Svefn_UTGEFID.pdf.

12.          Hirshkowitz M, Whiton K, Albert SM, Alessi C, Bruni O, DonCarlos L, et al. National Sleep Foundation's updated sleep duration recommendations: final report. Sleep Health. 2015;1(4):233-43.

13.          Rognvaldsdottir V, Valdimarsdottir BM, Brychta RJ, Hrafnkelsdottir SM, Arngrimsson SA, Johannsson E, et al. [Physical activity and sleep in Icelandic adolescents]. Laeknabladid. 2018;104(2):79-85.


Fleiri nýjir pistlar

7. apr. 2020 : Upplifun og líðan á tímum Covid-19

Streita og áhyggjur eru eðlilegur hluti af því að takast á við krefjandi aðstæður, eins og núna eru uppi. 

Lesa meira

2. apr. 2020 : Núvitundarganga

Það er hægt að nota ýmsar aðferðir og æfingar til að tileinka sér líf í núvitund. Ein æfingin snýst til að mynda um að æfa núvitund á göngu en þessar vikurnar eru einmitt margir sem stunda gönguferðir til að styrkja líkama og sál. 

Lesa meira

26. mar. 2020 : Covid-19: Næring og matvæli

Birna Þórisdóttir sérfræðingur í fræðslu og forvörnum hjá Krabbameinsfélaginu fjallar um næringu og matvæli í ljósi aðstæðna af völdum Covid-19.

Lesa meira

24. mar. 2020 : Til aðstand­enda sem ekki geta heim­sótt ást­vini á sjúkra­stofnanir

Heimsóknarbann ríkir nú á flestum sjúkrastofnunum nema í algjörum undantekningnum og reynist það mörgum þungbær staða.

Lesa meira

13. mar. 2020 : Gefðu þér gæðastund

Einstaklingar tjá okkur oft að þrátt fyrir allt hafi veikindin fært þeim ákveðna gjöf. Sú gjöf felur oftar en ekki í sér nýjan skilning á því sem lífið raunverulega snýst um.

Lesa meira