Witamy w Centrum Wykrywania Raka

Zorganizowane wyszukiwanie raka szyjki macicy oraz raka piersi

Cel poszukiwan
Zakres uslug swiadczonych przez Centrum Wykrywania Raka Towarzystwa Onkologicznego jest dwojakiego rodzaju. Po pierwsze poszukuje sie raka piersi oraz raka szyjki macicy w poczatkowym stadium choroby. Po drugie prowadzi sie dzialania profilaktyczne majace na celu wykrycie pierwszego stadium choroby tych narzadów (zwlaszcza na szyjce macicy). Badania te nie chronia przed innymi odmianami chorób nowotworowych. Kobiety sa zapraszane do Centrum na badanie szyjki macicy (cytologie) w wieku od 20 do 69 lat, a na badanie piersi w wieku od 40 do 69 lat. Badania odbywaja sie w Centrum Wykrywania Raka w Reykjaviku, w wiekszosci przychodni lekarskich oraz na oddziale radiologii Fjórðungssjúkrahús Szpitala w Akureyri. Indywidualnie pracujacy ginekolodzy biora równiez udzial w tych badaniach, poprzez pobieranie materialu cytologicznego z szyjki macicy oraz zachecanie kobiet do zglaszania sie na przeswietlenie piersi (mammografie). Organizacja i kierownictwo tych badan jest pod nadzorem Centrum Wykrywania Raka przy wspólpracy z Ministerstwem Zdrowia oraz Lekarzem Krajowym.

Przygotowanie
Gdy przychodzisz na badanie, zaczynasz od spisania kilku informacji dotyczacych stanu Twego zdrowia. Mozesz skorzystac przy tym z pomocy pielegniarki, jesli tego zechcesz. Informacje te dotycza takich rzeczy jak, przebyte zabiegi chirurgiczne, ostatnie krwawienie menstruacyjne, ilosc porodów, uzywanie srodków antykoncepcyjnych lub hormonów (przy menopauzie) oraz czy mialas w ostatnich miesiacach jakies objawy choroby. Wszystkie te informacje maja istotne znaczenie przy stawianej diagnozie badania cytologicznego lub mammografii piersi, i sa uzyte do wskazania czy dalsze, dokladniejsze badania sa konieczne. Po spisaniu informacji na temat stanu Twego zdrowia czekasz w poczekalni, skad jestes proszona na mammografie  lub badanie szyjki macicy. Przed badaniem cytologicznym jestes proszona o opróznienie pecherza moczowego, jesli mozesz.

Badanie
Badanie przeprowadza lekarz lub polozna z doswiadczeniem w wewnetrznym badaniu narzadów rozrodczych. Jestes proszona o polozenie sie na fotelu ginekologicznym. Badane sa wargi sromowe, pochwa i szyjka macicy oraz pobrany jest material cytologiczny. Jajowody i jajniki sa badane manualnie przez pochwe, ale czasem, jesli trudno jest dotrzec do tych narzadów, konieczne jest badanie przez odbyt. Po pobraniu materialu cytologicznego moga wystapic krwawe uplawy badz tez lekkie krwawienie. Jesli masz 40 lat lub wiecej, robiona jest mammografia. Piersi sa badane na Twoje zyczenie, badz tez jesli pojawily sie dolegliwosci, które oznaczaja, ze jest to konieczne.

Wyniki
Lekarz lub polozna poinformuja Cie od razu, czy podczas badania szyjki macicy lub przy wewnetrznym badaniu, wykryto cos, co daloby powód do dokladniejszych badan albo rozpoczecia leczenia. Takimi objawami sa na przyklad: zmiany na macicy lub powiekszenie jajników, wypadniecie pochwy albo pecherza moczowego, nieregularne menstruacje lub wystepujaca infekcja w pochwie. Wyniki wymazu cytologicznego i badania mammograficznego beda znane w ciagu trzech tygodni. Jesli wykaza one, ze konieczne jest dalsze leczenie zostaniesz poinformowana o tym listownie badz telefonicznie.

Dalsze badania
Ponizej wymienione sa najpowszechniejsze badania, które moga byc konieczne jesli wyniki kontroli lekarskiej, mammografii lub cytologii wykazaly cos niepokojacego. Badania te sa wykonywane przez lekarzy z duzym doswiadczeniem w diagnozowaniu zmian nowotworowych w tych narzadach.
•   Jesli badanie piersi lub mammografia wykaze cos niepokojacego, moze zajsc potrzeba skierowania Ciebie na dokladniejsze badania piersi lub zostaniesz wezwana bezposrednio na dodatkowa kontrole na oddzial radiologii.  Lekarz bada wtedy piersi, czesto stosuje sie dodatkowe przeswietlenia, czasem robione jest badanie ultrasonograficzne oraz biopsja dla zdiagnozowania zmian w komórkach.
•        Jesli badanie cytologiczne wykaze dysplazje na szyjce macicy, wówczas konieczne moze           byc ponowne pobranie materialu cytologicznego w ciagu kilku miesiecy lub wykonana zostaje kolposkopia (mikroskopowe badanie szyjki macicy). Przy badaniu pobierane sa niewielkie próbki komórek z szyjki macicy.
•   Przy krwawieniach po menopauzie lub jesli w jamie miednicznej znaleziono guz, w wiekszosci przypadków konieczne jest wykonanie badania ultrasonograficznego przez pochwe.
•   Jesli podczas rutynowego badania szyjki macicy wykryta zostanie infekcja w pochwie, otrzymasz recepte od razu, badz tez bedzie ona do Ciebie wyslana po odczytaniu wyników cytologii.
•   Jesli wykryte zostanie znaczne wypadanie pochwy lub guz w jamie miednicy, badz tez znana jest historia nietrzymania moczu, wówczas konieczne moze byc dokladniejsze badanie lekarskie, które wykonuje sie poza Centrum Wykrywania Raka.
•   Pomimo prawidlowych wyników  badan i analizy mozliwe jest pojawienie sie zmian nowotworowych w szyjce macicy lub w piersiach przed kolejnym badaniem, na które zostaniesz wezwana. Dlatego tez jestes goraco zachecana do zachowania czujnosci na wszelkie nowe objawy w obszarze tych narzadów.

Kontrola
Jesli badanie cytologiczne wykaze zmiany komórek, zostaniesz objeta specjalnym nadzorem lekarskim przez kilka nastepnych lat. Zmiany te sa najczesciej powiazane z zarazeniem sie wirusami i moga rozwijac sie na nowo, pomimo przeprowadzonej kuracji.  Blizsze informacje dotyczace tych powiazan znajdziesz w ulotce edukacyjnej „Wirusy jedna z przyczyn raka szyjki macicy“, która mozna znalezc w recepcji Centrum Wykrywania Raka, osrodkach zdrowia lub w najblizszej aptece.

Umowa z Ministerswem Zdrowia
Wedlug umowy z Ministerstwem Zdrowia i za porozumieniem z Naczelnym Lekarzem Krajowym, Centrum Wykrywania Raka odpowiada za nadzór lekarski u wszystkich kobiet, u których badanie cytologiczne wykazalo zmiany, niezaleznie od tego czy badanie to zostalo przeprowadzone w Centrum Wykrywania Raka, czy w niezaleznym gabinecie lekarskim.

Ulotki edukacyjne
Ulotki edukacyjne Towarzystwa Onkologicznego sa dostepne w osrodkach zdrowia i w wielu aptekach.  Mozna sie równiez zapoznac z ich trescia na stronie internetowej Towarzystwa: www.krabb.is

Zamów wizyte po otrzymaniu listu z Cetrum Wykrywania Raka
Tel. 540-1919

Tlumaczenie: Barbara Brzezinska 20.2.2010